(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
13.174. అధ్యాయః 174
అథ దానధర్మపర్వ ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
బృహస్పతినా యుధిష్ఠిరంప్రతి పశ్చాత్తాపాదేర్బ్రాహ్మణేభ్యోఽన్నదానస్య చ పాపపరిహారోపాయత్వకథనం॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text

యుధిష్ఠిర ఉవాచ।

అధర్మస్య గతిర్బ్రహ్మన్కథితా మే త్వయాఽనఘ।
ధర్మస్య తు గతిం శ్రోతుమిచ్ఛామి వదతాంవర॥ 13-174-1(88408)
కృత్వా కర్మాణి పాపాని కథం యాంతి శుభాం గతిం।
కర్మణా చ కృతేనేహ కేన యాంతి శుభాం గతిం॥ 13-174-2(88409)
బృహస్పతిరువాచ। 13-174-3x(7376)
కృత్వా పాపాని కర్మాణి అధర్మవశమాగతః।
మనసా విపరీతేన నిరయం ప్రతిపద్యతే॥ 13-174-3(88410)
మోహాదధర్మం యః కృత్వా పునః సమనుతప్యతే।
మనఃసమాధిసంయుక్తో న స సేవేత దుష్కృతం॥ 13-174-4(88411)
[యథాయథా మనస్తస్య దుష్కృతం కర్మ గర్హతే।
తథాతథా శరీరం తు తేనాధర్మేణ ముచ్యతే॥ 13-174-5(88412)
యది వ్యాహరతే రాజన్విప్రాణాం ధర్మవాదినాం।
తతోఽధర్మకృతాత్క్షిప్రమపవాదాత్ప్రముచ్యతే॥] 13-174-6(88413)
యథాయథా నరః సంయగధ్రమమనుభాషతే।
సమాహితేన మనసా విముచ్యేత తథాతథా।
భుజంగ ఇవ నిర్మోకాత్పూర్వభుక్తాజ్జరాన్వితాత్॥ 13-174-7(88414)
దత్త్వా విప్రస్య దానాని వివిధాని సమాహితః।
మనఃసమాధిసంయుక్తః సుగతిం ప్రతిపద్యతే॥ 13-174-8(88415)
ప్రదానాని తు వక్ష్యామి యాని దత్త్వా యుధిష్ఠిర।
నరః కృత్వాఽప్యకార్యాణి తతో ధర్మేణ యుజ్యతే॥ 13-174-9(88416)
సర్వేషామేవ దానానామన్నం శ్రేష్ఠముదాహృతం।
పూర్వమన్నం ప్రదాతవ్యమృజునా ధర్మమిచ్ఛతా॥ 13-174-10(88417)
ప్రాణా హ్యన్నం మనుష్యాణాం తస్మాజ్జంతుశ్చ జాయతే।
అన్నే ప్రతిష్ఠితో లోకస్తస్మాదన్నం ప్రశస్యతే॥ 13-174-11(88418)
అన్నమేవ ప్రశంసంతి దేవర్షిపితృమానవాః।
అన్నస్య హి ప్రదానేన స్వర్గమాప్నోతి మానవః॥ 13-174-12(88419)
న్యాయలబ్ధం ప్రదాతవ్యం ద్విజాతిభ్యోఽన్నముత్తమం।
స్వాధ్యాయసముపేతేభ్యః ప్రహృష్టేనాంతరాత్మనా॥ 13-174-13(88420)
యస్య హ్యన్నముపాశ్నంతి బ్రాహ్మణానాం శతం దశ।
హృష్టేన మనసా దత్తం న స తిర్యగ్గతిర్భవేత్॥ 13-174-14(88421)
బ్రాహ్మణానాం సహస్రాణి దశ భోజ్య నరర్షభ।
నరోఽధర్మాత్ప్రముచ్యేత యోగేష్వభిరతః సదా॥ 13-174-15(88422)
భైక్ష్యేణాన్నం సమాహృత్య దద్యాదన్నం ద్విజేషు వై।
సువర్ణదానాత్పాపాని నశ్యంతి సుబహూన్యపి॥ 13-174-16(88423)
దత్త్వా వృత్తికరీం భూమిం పాతకేనాపి ముచ్యతే।
పారాయణైశ్చ వేదానాం ముచ్యతే పాతకైర్ద్విజః॥ 13-174-17(88424)
గాయత్ర్యాశ్చైవ లక్షేణ గోసహస్రస్య తర్పణాత్।
వేదార్థం జ్ఞాపయిత్వా తు శుద్ధాన్విప్రాన్యథార్థతః॥ 13-174-18(88425)
సర్వత్యాగాదిభిశ్చైవ ముచ్యతే పాతకైర్ద్విజః।
సర్వాతిథ్యం పరం హ్యేషాం తస్మాద్దానం పరం స్మృతం॥ 13-174-19(88426)
అహింసన్బ్రాహ్మణస్వాని న్యాయేన పరిపాల్య చ।
క్షత్రియస్తరసా ప్రాప్తమన్నం యో వై ప్రయచ్ఛతి॥ 13-174-20(88427)
ద్విజేభ్యో వేదవృద్ధేభ్యః ప్రయతః సుసమాహితః।
తేనాపోహతి ధర్మాత్మందుష్కృతం కర్మ పాండవ॥ 13-174-21(88428)
షడ్భాగపరిశుద్ధం చ కృషేర్భాగముపార్జితం।
వైశ్యోఽదదద్ద్విజాతిభ్యః పాపేభ్యః పరిముచ్యతే॥ 13-174-22(88429)
అవాప్య ప్రాణసందేహం కార్కశ్యేన సమార్జితం।
అన్నం దత్త్వా ద్విజాతిభ్యః శూద్రః పాపాత్ప్రముచ్యతే॥ 13-174-23(88430)
ఔరసేన బలేనాన్నమర్జయిత్వాఽవిహింసకః।
యః ప్రయచ్ఛతి విప్రేభ్యో న స దుర్గాణి పశ్యతి॥ 13-174-24(88431)
న్యాయేనైవాప్తమన్నం తు నరో హర్షసమన్వితః।
ద్విజేభ్యో వేదవృద్ధేభ్యో దత్త్వా పాపాత్ప్రముచ్యతే॥ 13-174-25(88432)
అన్నమూర్జస్కరం లోకే దత్త్వోర్జస్వీ భవేన్నరః।
సతాం పంథానమావృత్య సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే॥ 13-174-26(88433)
`శూద్రాన్నం నైవ భోక్తవ్యం విప్రైర్ధర్మపరాయణైః।
ఆపద్యేవ స్వదాసానాం భోక్తవ్యం స్వయముద్యతైః॥ 13-174-27(88434)
దానవద్భిః కృతః పంథా యేన యాంతి మనీషిణః।
తే హి ప్రాణస్య దాతారస్తేభ్యో ధర్మః సనాతనః॥ 13-174-28(88435)
సర్వావస్థం మనుష్యేణ న్యాయేనాన్నముపార్జితం।
కార్యం పాత్రాగతం నిత్యమన్నం హి పరమా గతిః॥ 13-174-29(88436)
అన్నస్య హి ప్రదానేన నరో రౌద్రం న సేవతే।
తస్మాదన్నం ప్రదాతవ్యమన్యాయపరివర్జితం॥ 13-174-30(88437)
యతేద్బ్రాహ్మణపూర్వం హి భోక్తుమన్నం గృహీ సదా।
అవంధ్యం దివసం కుర్యాదన్నపానీయదానతః॥ 13-174-31(88438)
భోజయిత్వా దశశతం నరో వేదవిదాం నృప।
న్యాయవిద్ధర్మవిదుషామితిహాసవిదాం తథా॥ 13-174-32(88439)
న యాతి నరకం ఘోరం సంసారాంశ్చ న సేవతే।
సర్వకామసమాయుక్తః ప్రేత్య చాప్యశ్నుతే సుఖం॥ 13-174-33(88440)
ఏవం సుఖసమాయుక్తో రమతే విగతజ్వరః।
రూపవాన్కీర్తిమాంశ్చైవ ధనవాంశ్చోపపద్యతే॥ 13-174-34(88441)
ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతమన్నదానఫలం మహూత్।
మూలమేతత్తు ధర్మాణాం ప్రదానానాం చ భారత॥ ॥ 13-174-35(88442)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అనుశాసనపర్వణి దానధర్మపర్వణి చతుఃసప్తత్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 117 ॥

Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Footnotes

7-174-12 ప్రదానేన రంతిదేవో దివం గతః ఇతి ఝ.పాఠః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.